Oranje is niet mijn favoriete kleur, maar als je deze prachtige flamingo’s ziet, ga je er toch anders naar kijken.
Door het zonlicht kwamen hun kleuren nóg intenser naar voren. Ze waren druk bezig met poetsen — blijkbaar vonden ze zelf dat het nóg mooier kon.
De foto’s zijn gemaakt in Pantropica. Ik was daar in januari van dit jaar. Het is echt een heerlijke plek om naartoe te gaan: binnen voelt het alsof het zomer is, terwijl het buiten nog koud en grijs kan zijn.
Ik heb ook een video gemaakt met een van deze foto’s, waarbij ik drie verschillende programma’s heb gebruikt.
Het schuiven met de foto is gedaan in PowerPoint met de techniek Morphing. Daarna heb ik in Canva de teksten en muziek toegevoegd. De afwerking heb ik vervolgens gedaan in mijn vertrouwde Camtasia, omdat ik in Canva bepaalde functies nog niet kon vinden.
Ik heb net een Canva‑cursus afgerond, dus ik moet nog wat oefenen. Een beetje geduld kan geen kwaad!
Afgelopen woensdag was het zover: de eerste echte lentedag. En dat al op 25 februari! Een strakblauwe lucht, een warm zonnetje en dat midden in de winter. Het blijft bijzonder. Ter vergelijking: van de zestien Elfstedentochten die ooit zijn verreden, vonden er negen plaats in februari. Maar dit jaar won de lente vroeg terrein, en daar wilde ik optimaal van genieten.
Dus pakte ik mijn camera, stapte in de auto en reed naar ZOOM Erlebniswelt in Gelsenkirchen. Tijd voor een dagje fotograferen!
Waarom ik zo graag in Duitsland fotografeer
Ik krijg regelmatig de vraag waarom ik zo vaak de grens over ga voor mijn fotodagen. Het antwoord is eigenlijk vrij simpel: er zijn veel voordelen.
1. De afstand
Vanuit mijn woonplaats is het net zo ver rijden als naar veel Nederlandse dierentuinen. Dat maakt de keuze makkelijk.
2. Het is er rustiger
De schoolvakanties in Duitsland lopen niet gelijk met die in Nederland. Dat betekent:
minder drukte
minder rennende kinderen
meer ruimte en rust bij de verblijven
Voor fotografie is dat goud waard.
3. Duitse ouders in de dierentuin
Dit is misschien niet wetenschappelijk onderbouwd, maar wel mijn ervaring:
Duitse ouders zitten veel minder op hun telefoon
Ze geven hun kinderen meer aandacht
Ze leren hen iets over de dieren
En ze houden ze in de gaten, óók om dure camera’s van anderen te beschermen
Ik zou willen dat ik dat beeld vaker in Nederland zag.
4. De prijzen
Een dierentuinbezoek is nergens goedkoop meer, maar het verschil tussen Nederland en Duitsland is soms behoorlijk. Een kleine vergelijking:
Duitsland
Dierentuin
Winter
Zomer
Parkeren
ZOOM Erlebniswelt (Gelsenkirchen)
€ 16,50
€ 23,50
€ 7,00
Allwetterzoo Münster
€ 23,90
€ 23,90
€ 5,00
Zoo Osnabrück
€ 21,50
€ 21,50
gratis
Nederland
Dierentuin
Winter
Zomer
Parkeren
Ouwehands Dierenpark (Rhenen)
€ 30,50
€ 30,50
€ 9,00
Apenheul (Apeldoorn)
€ 24,50 – € 28,50
€ 24,50 – € 28,50
€ 11,00
Artis (Amsterdam)
€ 29,50
€ 29,50
€1 7,50
Tja… dan is de keuze snel gemaakt, toch?
Chimpansees — mijn fotografiefavorieten
ZOOM Erlebniswelt is een prachtige dierentuin met ruime verblijven en fijne fotomogelijkheden. Je kunt bijna overal om de binnen- en buitenverblijven heen lopen, waardoor je veel verschillende hoeken en lichtsituaties hebt.
Maar wat voor mij misschien wel het allerbelangrijkste is: Ze hebben er een schitterende groep chimpansees.
Chimpansees zijn mijn absolute favoriet om te fotograferen: hun expressie, hun interactie, hun persoonlijkheid, het blijft fascinerend. En ja… ik was meteen verliefd op het kleine, superactieve ukkepukje in de groep. Wat een heerlijk ding
Mijn foto’s waren misschien niet perfect die dag, maar dat maakt me eigenlijk niets uit. De combinatie van lentezon, rust en prachtige dieren maakte het een fantastische dag.
📸 Tot slot
Soms is een dagje dierentuin meer dan alleen foto’s maken. Het is ontspanning, inspiratie en genieten van kleine momenten, precies zoals deze lentedag in ZOOM Erlebniswelt.
Soms roept software heel hard om aandacht. Mijn Topaz‑programma bleef maar zeggen dat ik moest updaten en natuurlijk ook betalen. Tja… is dat het eigenlijk wel waard? Dat vroeg ik me af. Tijd om het eens écht te testen.
Ik ben weer in mijn oude foto’s gedoken. Hieronder zie je vlinderfoto’s die ik in 2015 maakte in het Noorderdierenpark in Emmen. Dat was destijds mijn favoriete dierentuin! Het was een van de eerste parken met open verblijven waar je gewoon doorheen kon lopen. Fantastisch om te fotograferen, maar ook fijn voor de dieren, omdat ze veel meer ruimte hadden. En er was een prachtige vlindertuin, dus ik ging natuurlijk helemaal los met mijn camera.
De foto’s heb ik bewerkt met DeNoise in Lightroom en daarna met Sharpen in Topaz Photo AI. Ze zijn ooit gemaakt met een Canon EOS 450D en een Tamron 16–300mm lens — twee camera’s geleden dus. Ik was benieuwd wat AI met zulke oude foto’s kon doen. En eerlijk is eerlijk: ik ben best tevreden.
Hier komen de testfoto’s …
Papiervlinder – Rice Paper ButterflyPapilio memnon – Great mormonPapilio demoleus – Common Lime ButterflyBlauwe morpho – Blue morphoCethosia biblis – Lacewing biblisEuploea midamus – Blue spotted CrowUilvlinder – Owl butterfly
Januari is altijd een mooi moment om terug te kijken op het afgelopen jaar. In 2025 heb ik opvallend weinig gefotografeerd: het was zelfs mijn minst productieve jaar sinds 2010, toen fotografie nog helemaal geen hobby van me was. Zelfs tijdens de coronaperiode maakte ik meer foto’s. Hoe het in 2026 zal lopen? Geen idee.
Zoals ieder jaar begon ik mijn fotografiejaar met een bezoek aan Pantropica. Een heerlijke plek waar je midden in de winter zonder jas kunt rondlopen en kunt genieten van de prachtige kleuren en geuren van de (sub)tropen.
Het was er heerlijk rustig, en ik heb flink wat foto’s gemaakt, gewoon om zeker te weten dat er een paar scherpe tussen zouden zitten. Toen ik thuis de resultaten bekeek, was ik eigenlijk best tevreden. Daarom deel ik graag een kleine selectie.
Vrijdag was ik in Dierenpark Amersfoort. Daar hebben ze een verblijf voor prairiehonden dat erg leuk is voor fotografen. Je kunt de diertjes op ooghoogte of zelfs van onderaf fotograferen. Ik deel 5 foto’s die ik vrijdag maakte en 3 van eerdere bezoeken.
Sociale knaagdieren Prairiehonden zijn geen honden, maar knaagdieren die het meest verwant zijn aan eekhoorns. Door hun ondergrondse gangen, waakzaam gedrag en sociale groepsleven worden ze soms verward met stokstaartjes, maar die behoren tot de roofdieren.
Leven in coteries Deze dagactieve dieren leven in haremgroepjes, ‘coteries’ genoemd, met één of twee mannetjes en meerdere vrouwtjes. Binnen een coterie zijn de dieren vriendelijk, maar met andere groepen in hun ondergrondse stad kunnen conflicten ontstaan. Zo’n prairiehondenstad kan meer dan duizend dieren tellen en wel 40 hectare beslaan – zo groot als Burgers’ Zoo!
Bedreiging en bescherming Toen het aantal bizons in de 19e eeuw sterk daalde, namen prairiehonden in aantal toe door het wegvallen van concurrentie. Boeren zagen ze echter als plaag, omdat ze gras aten dat voor vee bedoeld was. Een derde van hun leefgebied is inmiddels omgezet in landbouwgrond, waar ze niet kunnen overleven. Toch zijn er naar schatting nog zo’n 15 miljoen prairiehonden, en ze worden niet met uitsterven bedreigd.
Ongeveer twee maanden geleden opende Dierenpark Amersfoort de Chimpanseevallei – het nieuwe verblijf voor de chimpansees. Het werd hoog tijd dat er iets nieuws kwam ter vervanging van de oude, betonnen omgeving met tegels, tralies en gaas.
De Chimpanseevallei is werkelijk prachtig! Zowel het binnen- als het buitenverblijf zijn ruim en mooi aangelegd. Het ziet er groen en natuurlijk uit. De chimpansees kunnen samen zijn, maar ook een eigen plekje opzoeken. Wat een vooruitgang!
Het grootste deel van mijn bezoek aan de dierentuin heb ik doorgebracht bij de chimpansees. Ik zag zulke mooie interacties – vooral tussen twee kleintjes, maar ook tussen de volwassen dieren. Er werd gespeeld, gevlooid, gekieteld en zelfs “gelachen”. Een prachtig gezicht.
Onwillekeurig moest ik weer even denken aan Mike en Karibuna, die in 2020 na een ontsnapping werden doodgeschoten. Hoe mooi zou het zijn geweest als ook zij van deze vallei hadden kunnen genieten. Helaas heeft het niet zo mogen zijn.
Ik heb heel veel foto’s gemaakt. Helaas waren er veel onscherp – iets wat ik pas thuis ontdekte. Door mijn oogprobleem fotografeer ik op de automatische stand en bekijk het resultaat pas later. Ik had op meer gehoopt, maar deel graag een aantal foto’s waar ik wél blij mee ben.
De foto’s in dit blog zijn gemaakt in Burgers’ Bush: een kleurrijke wereld die het tropisch regenwoud tot leven brengt. Door de vochtige warmte, dichte plantengroei, exotische geuren en mysterieuze geluiden waan je je echt in de tropen. Overal om je heen zijn dieren te vinden: vogels, reptielen, kleine zoogdieren en meer. Toch lopen veel bezoekers in hoog tempo door de Bush en missen daardoor het grootste deel van deze verborgen fauna. Vooral de marmeranolis wordt vaak over het hoofd gezien. En dat is jammer, want deze kleine hagedisjes zijn bijzonder charmant en komisch om te zien.
De Marmeranolis
De marmeranolis is een prachtig voorbeeld van hoe weinig we eigenlijk nog weten over de natuur. Zeker is dat het hagedissen zijn, behorend tot de groep van leguanen en basilisken. Maar over hun exacte classificatie zijn wetenschappers het allesbehalve eens. Anatomisch onderzoek en genetische analyses spreken elkaar tegen. Misschien bestaan er wel 500 soorten anolissen, waarvan de marmeranolis er één is. Of misschien hoort hij samen met 25 andere soorten tot een geheel eigen groep.
Om die reden gebruikt Burgers’ Zoo twee wetenschappelijke namen: Anolis marmoratus en Ctenonotus marmoratus. In het Nederlands houden we het voorlopig op “marmeranolis”.
Een opvallend kenmerk van de marmeranolis is de huidflap onder de keel, ook wel de ‘keelvlag’ genoemd. Bij mannetjes is deze groter en opvallender gekleurd dan bij vrouwtjes. Wanneer territoriale mannetjes een rivaal zien, klappen ze met behulp van een klein botje deze kleurrijke keelwam uit en knikken met hun hoofd. Dat ziet er aandoenlijk uit, maar in werkelijkheid communiceren ze op deze manier hun agressieve stemming.
Zweten voor een foto
Er zijn een paar plekken in de Bush waar je de marmeranolis kunt spotten, als je goed kijkt. Eén van die plekken ligt hoog in de kas, waar het tropisch warm is. Waarschijnlijk is dat precies waarom de anolissen daar zo graag zitten. Voor mij als fotograaf is het echter afzien: na een tijdje kun je me letterlijk uitwringen. Maar het is het waard. Want hieronder zie je de foto’s van deze prachtige, kleurrijke diertjes.
Afgelopen week ben ik twee keer naar Burgers’ Zoo geweest. Ik wil het fotograferen weer oppakken, maar het ging nog niet helemaal zoals ik had gehoopt. Toch was het heerlijk om door het park te wandelen, te genieten van de buitenlucht en te kijken naar al die prachtige dieren.
Tot nu toe is 2025 het jaar waarin ik het minst heb gefotografeerd. Zelfs tijdens de coronaperiode maakte ik drie keer zoveel foto’s. Er is dus nog een flinke inhaalslag te maken — wie weet lukt het. We zullen zien.
Over de leeuwen: Leeuwen zijn de enige katachtigen die in vaste, grotere groepen leven. Dit stelt hen in staat om te jagen op prooien die voor solitair levende soorten zoals cheeta’s of luipaarden te groot zijn — denk aan volwassen zebra’s of buffels. Binnen de groep zijn het vooral de vrouwtjes die jagen, maar de mannetjes krijgen als eersten te eten.
Leeuwenwelpen worden blind en hulpeloos geboren. De vrouwtjes helpen elkaar bij de opvoeding en laten zelfs de jongen van andere leeuwinnen bij zich drinken. Omdat de vrouwtjes binnen een troep meestal familie van elkaar zijn, ondersteunen ze zo hun verwanten.
Leeuwen specialiseren zich vaak tijdelijk op één type prooidier binnen hun leefgebied. Zolang die soort in overvloed aanwezig is, jagen ze er bijna uitsluitend op. Wanneer de populatie afneemt, schakelen ze over op een andere soort. Zo zorgen leeuwen er op natuurlijke wijze voor dat geen enkele prooidier-soort door hun jacht uitsterft.
129.067 foto’s. Zoveel staan er momenteel op elk van mijn twee externe harde schijven van 10TB. Het resultaat van mijn fotografiehobby, die begon in 2011. Dat klinkt als ontzettend veel – en dat is het ook. Maar ooit waren het er zelfs meer dan het dubbele.
Tegenwoordig gooi ik bij thuiskomst eerst de slechtste foto’s weg: een eerste selectie. Daarna bekijk ik alles nog eens kritisch en bewaar alleen de beste beelden. Vroeger deed ik dat niet. Het gevolg? Gigabytes aan schijfruimte vol met matige of mislukte foto’s. Dus moest ik gaan opruimen.
Het is een oersaaie klus waar ik al jaren mee bezig ben. De jaren 2015 en 2016 moet ik nog doen – en dat zijn meteen de zwaarste. Vooral omdat ik toen veel bezig was met stacking: een techniek waarbij je zo’n tien foto’s van hetzelfde onderwerp maakt en die later samenvoegt tot één beeld. Resultaat: mappen vol foto’s die nauwelijks van elkaar verschillen.
Hopelijk lukt het me binnenkort om ook die jaren aan te pakken. Waarschijnlijk gooi ik veel gewoon helemaal weg. Ik vermoed dat ik er toch niets meer mee ga doen.
Hieronder deel ik acht foto’s die deze grote schoonmaak zeker gaan overleven.
In de Apenheul, tussen het ritselen van bladeren en het geroezemoes van bezoekers, ontstaat soms een bijzonder moment.
Je kijkt door je lens, wachtend, observerend. En dan — daar is het. Een blik. Een aap kijkt recht in de camera, of juist niet. Soms is het een blik in de verte die het doet. Een blik die iets oproept. Wat denkt die aap? Wat gaat er in hem om? Als ze eens konden praten…
Het vastleggen van zo’n moment is deels een kwestie van geluk, maar het vraagt ook geduld. Mensen vragen me weleens: Hoe kan het dat die aap recht in de lens kijkt? Vandaag deel ik opnieuw drie foto’s waarop dat gebeurt. Wat ik daarvoor doe? Helemaal niets. Ik wacht gewoon op het juiste moment. Vroeg of laat kijken ze allemaal. En dan: klik!
Het is verleidelijk om menselijke emoties te projecteren op die blik — verdriet, wijsheid, verwondering. Maar dat mag je niet doen. Je weet het niet. En juist in dat niet-weten schuilt de magie.
De blik van een primaat is geen spiegel, maar een venster naar een andere manier van zijn. Een wereld waarin communicatie niet altijd woorden nodig heeft, en betekenis niet altijd verklaard hoeft te worden.
